[11 ] لازمه حکومت داشتن دین ، دنیایی کردن دین است که با زلالی و قداست دین نمی سازد.

[11 ] لازمه حکومت داشتن دین ، دنیایی کردن دین است که با زلالی و قداست دین نمی سازد.

(عرفی شدن دین)

پاسخ
پاسخ این اشکال هم به طور ضمنی در پاسخ به اشکال قبل بازگو شد که دین هرگز تک بعدی و یک ضلعی و ناقص نیست . دین ، وقتی کامل است که برای تعلیم و تزکیه انسان باشد و انسان نیز حقیقتی سائر و سالک است که از نشئه « تراب » به سوی نشئه « لقاء رب الارباب » می رود : « یا ایها الانسان انک کادح الی ربک کدحا فملاقیه » و دین باید این انسان کادح و سائر را در همه نشئآت تغذیه کند و ذات اقدس اله که دنیا و آخرت از آن اوست : « فلله الاخره والاولی » دینی فرستاده است که هم دنیای انسان را تامین می کند و هم آخرت او را . خدای سبحان ، دعا و درخواست مردانی که حسنه دنیا و حسنه آخرت را با یکدیگر می خواهند تایید می فرماید : « ومنهم من یقول ربنا اتنا فی الدنیا حسنه وفی الاخره حسنه وقنا عذاب النار » چرا که دنیا ، مزرعه آخرت است : « الدنیا مزرعه الاخره » و بدون « حسنه دنیا » نمی توان به « حسنه آخرت » رسید .
بنابراین ، دین الهی ، به دنیا توجه دارد ولی این توجه داشتن به دنیا غیر از دنیایی شدن دین است . دنیائی محض بودن نکوهیده است ؛ چنانکه در آیه « فمن الناس من یقول ربنا اتنا فی الدنیا وما له فی الاخره من خلاق » ، به مذمت آن اشاره شد .

نقل از فصل هفتم کتاب ولایت فقیه، ولایت فقاهت و عدالت تالیف حضرت آیت الله جوادی آملی